ISO 9001:2026 komt eraan – Dit zijn de wijzigingen

In ons vorige artikel kon je al lezen wanneer de nieuwe norm wordt verwacht en hoe de overstap eruitziet. In dit artikel kijken we naar de belangrijkste wijzigingen in hoofdlijnen. Welke onderwerpen krijgen meer aandacht? Welke eisen zijn aangepast? En wat betekent dit voor jouw organisatie?

Let op: de wijzigingen in dit artikel zijn nog gebaseerd op de huidige conceptversie van de norm. Onderdelen kunnen dus nog wijzigen voordat de definitieve ISO 9001:2026 wordt gepubliceerd.

Dit zijn de nieuwe thema’s

Termen en definities (hoofdstuk 3)

In hoofdstuk 3 zijn enkele termen en definities direct in de norm opgenomen. Hierdoor wordt de norm duidelijker leesbaar en hoef je belangrijke begrippen minder vaak terug te zoeken in ISO 9000.

Leiderschap, kwaliteitscultuur, ethiek en bewustzijn (hoofdstuk 5 en 7)

Dit is één van de belangrijkste aanpassingen in  ISO 9001:2026. Van het management wordt nadrukkelijker verwacht dat zij actief bijdragen aan de kwaliteitscultuur en ethisch gedrag. Dit sluit aan bij wat al in de norm stond, maar de nieuwe versie kijkt nog meer naar de praktijk.

Ook bewustzijn wordt breder bekeken. Medewerkers moeten begrijpen welke kwaliteitscultuur en ethiek de organisatie nastreeft en welke normen en gedragingen daarbij horen. Auditors zullen hier naar verwachting scherper op toetsen, bijvoorbeeld via gesprekken en interviews op de werkvloer.

Risico’s en kansen (hoofdstuk 6.1 en 5.3)

Risico’s en kansen zijn duidelijker van elkaar gescheiden in twee aparte paragrafen. In de praktijk lag de nadruk vaak vooral op risico’s, terwijl kansen voor verbetering of innovatie minder aandacht kregen.

De nieuwe norm stimuleert organisaties om ook actief te kijken naar verbeterkansen, vernieuwing en slimmer werken. Daarnaast wordt gevraagd om bij bepaalde functies aan te geven wie verantwoordelijk is voor het terugkoppelen en beheersen van kansen en verbeteringen.

Klimaatverandering en belanghebbenden (hoofdstuk 4)

De aanpassingen rondom klimaatverandering uit 2024 zijn nu definitief opgenomen in de norm. Organisaties moeten beoordelen of klimaatverandering invloed heeft op processen, klanten, leveranciers of continuïteit.

Ook wordt scherper gekeken naar belanghebbenden. Niet alleen wie zij zijn, maar vooral welke eisen en verwachtingen je daadwerkelijk meeneemt in het managementsysteem. [Managementanalyse en Managementreview]

Moderne werkomgeving (hoofdstuk 7)

Bij de inrichting van de processen en de werkomgeving wordt ook gekeken naar psychologische, technologische en culturele factoren die van invloed zijn op de kwaliteit.

De norm sluit daarmee beter aan op moderne manieren van werken. Denk aan hybride werken, digitale middelen, kennisbehoud en de manier waarop mensen samenwerken.

Wijzigingsbeheer en verandermanagement (hoofdstuk 6.3)

Het plannen, communiceren, opvolgen en beoordelen van wijzigingen is aangescherpt. Dat geldt bijvoorbeeld voor nieuwe software, gewijzigde processen, nieuwe leveranciers of veranderende klantafspraken. De kernvraag is: Hoe zorg je dat veranderingen beheerst worden ingevoerd en goed blijven werken in de praktijk?

Lees ook ons artikel: Succesvol veranderen.

Communicatie met klanten (hoofdstuk 8)

Er zijn meer eisen gesteld aan de communicatie met klanten over situaties waarin processen verstoord raken. Denk aan vertragingen, uitval of noodscenario’s. Klanten mogen duidelijkheid verwachten over wat er gebeurt als iets anders loopt dan gepland.

Leveranciers met klantcontact (hoofdstuk 8.4.3)

Er zijn aanvullende eisen voor de instructie aan leveranciers die namens jouw organisatie contact hebben met de eindklant. Omdat zij direct invloed hebben op de klantbeleving, moeten zij op de hoogte zijn van jullie regels, waarden en normen. Ook moet  duidelijk zijn hoe zij communiceren, met klachten, afwijkingen of verbeteringen omgaan en wanneer zij dit terugkoppelen.

Klantfeedback, interne audits en management review(hoofdstuk 9)

Bij het beoordelen van klanttevredenheid wordt ook gekeken naar de feedback op moderne online kanalen.

Ook interne audits veranderen iets. Er moeten vooraf bepaalde auditdoelstellingen worden vastgesteld. Een audit wordt daarmee meer een gericht onderzoek.

Daarnaast worden wijzigingen in stakeholderbehoeften en onderwerpen zoals kwaliteitscultuur en ethiek vaste onderdelen van de management review.

Verbeteringen en kansen (hoofdstuk 10)

Continue verbetering is nu sterker gekoppeld aan een actieve en sturende rol van het management.

Ook zit hier een verandering in omdat kansen, cultuur en evaluatie meer aandacht krijgen. Daarom ontstaat er ook meer input voor verbeteringen.

Meer toelichting in Bijlage A

Bijlage A is toegevoegd en geeft meer uitleg over de structuur, terminologie en bedoeling van de normeisen. Dit helpt bedrijven om de eisen beter en eenduidiger te interpreteren.

Kortom, kwaliteit wordt meer zichtbaar in de praktijk

Als je naar de wijzigingen kijkt, valt het in de basis mee. Veel nieuwe eisen zijn logisch en passen bij wat goede bedrijven al doen. Natuurlijk informeer je klanten als er iets misgaat. En natuurlijk kijk je niet alleen naar risico’s, maar ook naar kansen en verbeteringen. Je hoeft je managementsysteem dus niet helemaal om te bouwen, maar vooral gericht aan te vullen.

Ook zijn sommige eisen niet echt nieuw, maar vooral verduidelijkingen van bestaande eisen. Sommige onderwerpen worden nadrukkelijker gevraagd, zoals leiderschap, kwaliteitscultuur, ethisch gedrag, kansen, klimaatverandering, klantfeedback en verandermanagement. De norm maakt daarmee explicieter wat in de praktijk al belangrijk is voor een goed werkend kwaliteitssysteem.

Bij veel ISO+-klanten zijn verschillende van deze onderwerpen al goed opgenomen in het managementsysteem. Kansen en verbeteringen worden bijvoorbeeld al meegenomen op management- en procesniveau. De wensen en verwachtingen van belanghebbenden komen terug in de jaarlijkse managementanalyse, die input vormt voor de management review. Ook bij klanttevredenheid kijken de meeste bedrijven al breder dan alleen naar klachten of enquêtes, bijvoorbeeld naar online signalen.

Dit zijn de wijzigingen

Hier vind je een lijst met de inhoud van de nieuwe ISO 9001. De gewijzigde artikelen zijn in het groen aangegeven. Klik op de afbeelding.

Hoe pak je de wijzigingen aan?

In ons artikel ISO 9001:2026 komt eraan – dit is de planning geven we je tips over de invoering van de nieuwe eisen

Het is in ieder geval een goed idee om jullie aanpak en planning op een rij te zetten en hierover samen met het management een beslissing te nemen. Kijk samen vooruit naar de wijzigingen en de  impact hiervan op jullie organisatie & managementsysteem.

Wat gaan wij voor je doen?

Zodra de definitieve ISO 9001:2026 is gepubliceerd, werken wij onze producten hierop bij. Ook komen we met handige tools om de nieuwe ISO 9001-eisen snel in te voeren.

Denk aan een praktisch overzicht van de wijzigingen, een stappenplan, aangepaste templates en duidelijke toelichtingen. Hiermee kun je jouw managementsysteem stap voor stap bijwerken.

Tot die tijd volgen wij de ontwikkelingen en vertalen we de wijzigingen alvast naar begrijpelijke, praktische informatie. Zodat je dat niet allemaal zelf hoeft uit te zoeken.

Blijf op de hoogte

De komende tijd houden we je op de hoogte van de ontwikkelingen en onze nieuwe producten voor ISO 9001:2026. Schrijf je in voor de nieuwsbrief: